Ulkeler

Libya Ülke Rehberi

Anasayfa | Hakkımızda | Nasıl Online Bilet Alırım? | Bilgi Bankası | Bize Ulaşın
Yurtiçi Uçak Bileti Yurtdışı Uçak Bileti Charter Uçak Bileti
Türk Hava Yollari Anadolujet Atlasjet Sunexpress Borajet Onurair Pegasus
Yurtiçi
Yurtdışı
Charter
 
Tripoli, Libya
Fikir Paylaş

Bilgi Bankası

Şehir Rehberi   Ülke Rehberi   Havayolu Firmaları   Kampanyalar   Tavsiyeler   Faydalı Bilgiler   Haberler

Ülke Ara

Libya Ülke Rehberi
Libya Ülke Rehberi
 
Libya Ülke Rehberi
 
Libya Ülke Rehberi
 
Libya Ülke Rehberi

Libya, Akdeniz kıyısında, doğusunda Mısır, batısında Cezayir ve Tunus, güneyinde Nijer ve Çad, güneydoğusunda Sudan ile komşu olan bir Kuzey ülkesidir.

Ülkenin adı olan `Libya`, eski Mısırlılar`ın Nil`in batısında yaşayan Berberiler için kullandıkları Lebu sözcüğünden gelmektedir. Sözcük eski Yunanca`ya `Libya` olarak geçmiştir. Eski resmi adı Libya Sosyalist Halk Cumhuriyeti olan ülke 2011 yılında yaşanan iç savaşla Kaddafi`nin öldürülerek iktidardan düşürülmesinden sonra önce adını sadece Libya olarak kullanmış, 2013 ocağında ise Libya Devleti adını almıştır.

Tarihi

Antik Libya

Ülkenin asıl yerlileri Berberi kabilelerdir. Ancak Antik çağlardan bu yana bilinen tarihinde ülkeye Fenikeliler, Kartacalılar, Büyük İskender`in orduları, Ptolemaus hanedanı ve Romalılar, Arap-İslam İmparatorluğu ile Osmanlılar hakim olmuşlardır. Trablus, esas olarak Kartaca`ya bağlı Fenikeli bir grup koloni idi. Üç büyük şehir (Yunanca Tri: üç, polis: şehir) Oea, Sabrata ve Leptis Magna, Fenikelilerce kurulmuştu. MÖ 7. yüzyılda burası, Roma`nınKartaca devletine son verdiği Punik savaşlarından (Fenike savaşları/Pön savaşları) sonra diğer Kartaca toprakları gibi Romalılar`ın eline geçti. Doğu kıyılarındaki Sirenayka ise Roma İmparatorluğu hakimiyetinden önce kurulmuş Yunan kolonisiydi. Büyük İskender`in fethinden sonra Ptolemiler`e, ondan sonra da Romalıların yönetimine geçti. Roma ikiye ayrılınca, Libya Doğru Roma`nın elinde kaldı.

Arap Hakimiyeti

647 yılında ise Abdullah ibn el-Sa’ad komutasındaki Arap İslam orduları Libya`ya girerek Bizanslılar`ı mağlup etti. Trablus ve Sirenayka Halife`ye bağlanmakla birlikte Bizanslılar`a (İstanbul ve Şam) bağlı yöneticiler bölgeyi yönetmeye devam ettiler. 1146`daSicilyalı Normanlar Trablus`u istila etti. 14. ve 15. yüzyıllarda İslam egemenliğinden sonra, 16. yüzyılda İspanyol yönetimine geçti.

Osmanlı Dönemi

Burası 1553`te, Osmanlı İmparatorluğu`na bağlı Turgut Reis tarafından fethedildi. 1611 yılına kadar, paşalar tarafından yönetildi. 1611 yılında dayılık sistemi geldi. Osmanlı Devleti`nin zayıflamasına paralel olarak, Dayılar daha bağımsız hareket etmeye başladı. Dayılar birer devlet başkanı gibi başka devletlerle ikili antlaşmalar bile yapabiliyorlardı. 19. yüzyıl başlarında Libya`daki dayılar da Tunus ve Cezayir dayıları gibi Akdeniz`de A.B.D ile mücadele etmiştir. Osmanlılar 1835 yılında Libya`daki kontrolü yeniden sağlayarak burayı merkezi yönetime bağladılar (Birinci ve İkinci Berberi Savaşı).

İtalyan Hakimiyeti Altında Libya

Osmanlı İmparatorluğu`nun zayıfladığı dönemde, 1911`de İtalyanlar bölgeyi işgal ettiler. Trablusgarp Savaşı akabinde yapılan Uşi Antlaşması ile Libya`daki fiili Osmanlı hakimiyeti sona ermekle birlikte, hukuken Osmanlıya bağlılığı benimsendi. Ülkeyi işgal eden İtalyanlara karşı Mustafa Kemal, Enver Paşa ve diğer kimi Osmanlı subaylarının örgütlediği milis kuvvetleri uzun zaman direnç gösterdi. Ancak her türlü üstünlüğe sahip olan İtalya ülkenin tamamını kontrol etmeyi başardı. Halkı baskı ve zulüm ile sindirdi. Adeta bütün Libya`yı köleleştirdi.

Libya Krallığı

Bu dönemde İtalyan sömürgeciliğine karşı Ömer Muhtar tarafından başlatılan direniş hareketi ise Ömer Muhtar`ın yakalanarak idam edilmesi sonucunda başarısızlığa uğradı. İkinci Dünya Savaşı`ndan sonra bölge Fransa ve İngiltere`ye bırakıldı. Birleşmiş Milletler 1949`da Libya`nın bağımsız bir ülke olması gerektiği kararını aldı. Görüşmelerde Libya`yı, 1920`lerden beri İtalyanlar`la mücadele etmiş olan, sonrasında Mısır`a sürgüne giden Şeyh İdris temsil etti.

1951`de Libya bağımsızlığını kazandı ve Birleşmiş Milletler aracılığıyla bağımsızlığa kavuşan ilk ülke oldu. İdris ülkenin kralı oldu.

Sosyalizm ve Muammer Kaddafi Dönemi

1969`da, ordunun genç subaylarından Muammer Ebu Minyar El-Kaddafi bir grup subayla birlikte Kral İdris`e karşı bir darbe yaptı. Monarşi sona erdirildi ve Libya Arap Cemahiriyesi kuruldu. Kaddafi, o tarihten sonra kendisinin "Üçüncü Evrensel Teori" dediği, Sosyalizm ve İslam karışımı bir politik rejimi izledi. Bu sisteme İslami Sosyalizm ve Yeşil Sosyalizm gibi isimler verdi. 1990`lı yıllardan itibaren Lokerbie faciası gerekçesiyle Amerika`nın ve uluslararası toplumun sürdürdü ambargo 1969`dan itibaren sürdürülen kalkınma hamlesine darbe vurdu.

Londra-New York seferini yapan Pan Am 103 sefer sayılı Boeing 747 uçağı 21 Aralık 1988 tarihinde havada infilak etti ve İskoçya`nın Lockerbie kasabasına düştü. Uçak içindeki 259 kişi ve kasabadaki 11 kişiyle birlikte toplam 270 kişi hayatını kaybetti. Semtex adlı patlayıcıyı uçağa yerleştirenlerin Libya uyruklu olduğunun anlaşılmasından sonra, Libya`dan tazminat talep edildi. Libya her iki şüpheliyi de İskoçya`ya iade ederek kişi başı 10 milyon dolarla toplam 2,75 milyar dolar tazminat ödedi.

İskoç mahkemelerinde yargılanan şüphelilerden Lamin Khalifah Fhimah beraat etti. Libya gizli servisi üyesi olan Abdelbaset Ali al-Megrahi ise 2001 yılında ömür boyu hapse mahkum edildi ve cezasını İskoçya`da çekmeye başladı. Yükümlü olduğu esnada prostat kanseri olan Megrahi 20 Ağustos 2009 tarihinde üç aylık ömrü kaldığı gerekçesiyle İskoç hükümeti tarafından serbest bırakıldı. Olayda ölen yolcuların 189`u Amerikalıydı. Serbest bırakma kararı ABD başkanı Barack Obama tarafından "hata" olarak nitelendirildi. Megrahi halen hayatta ve Libya`da yaşıyor. Dönemin Birleşik Krallık başbakanı Gordon Brown serbest bırakma kararının (özerk) İskoçya parlamentosuna ait olduğunu, Birleşik Krallık hükümetinin kararı olmadığını açıklamıştı ancak daha sonradan basına sızan Wikileaks belgelerinde Birleşik Krallık hükümetinin Libya ile ekonomik anlaşmalarının sürekliliğini sağlayabilmek için Libya`nın isteğine boyun eğerek Megrahi`nin serbest bırakılmasını teşvik ettiği ortaya çıktı. 

İç Savaş

Birleşmiş Milletler, Güvenlik Konseyi`nin kararına dayanarak Fransa, İngiltere ve ABD`nin önderliğinde Libya’ya karşı 18 Mart 2011 akşamı havadan askeri operasyon başlattı. Operasyonun gerekçesi, Libya lideri Muammer Kaddafi`ye bağlı birliklerin halka baskı ve şiddet uygulaması ile Libya`nın BM kararlarına riayet etmemesi olarak açıklandı. BM ve halk 22 Ağustos 2011`de Kaddafi`yi devirdi. Ayaklanmanın sonlarında Sirte yakınlarında Kaddafi`nin konvoyuna NATO destekli saldırı düzenlenmiş, bu saldırıdan yara almadan kurtulan Kaddafi, saklandığı bir geçitte isyancılar tarafından yakalanarak linç edilmiştir.

Fiziki Yapı

Yüzölçümü 1.759.540 km2ye ulaşmaktadır. Toprak bakımından Afrika’nın dördüncü büyük ülkesidir. Bu geniş toprakların hemen hemen % 95’i çöl veya kurak arazidir. Kuzeyde Akdeniz ve güneyde Ekvator Afrikası arasında bir kum denizine benzeyen Büyük Sahra Çölünün, yaklaşık 1300 km uzunluğundaki büyük bir bölümü, Libya topraklarının tamamına yakın kısmını meydana getirir.

Libya’nın, Tunus ve Mısır arasında bulunan Akdeniz kıyılarının uzunluğu, yaklaşık 1912 km’dir. Kıyıdan itibaren gittikçe yükselen Libya toprakları, umumiyetle yüksek yayla görünümünde olup, başlıca üç büyük bölgeye ayrılır; Bunlar Fizan, Trablus ve Sirenaik bölgeleridir.

Akdeniz’e bir kavis şeklinde girmiş olan Sirenaik bölgesi, düz girintisiz çıkıntısız olan kıyılardan itibaren yükselmeye başlar. Kıyıya paralel uzanan Yeşil Dağı (Cebel-ül-Ahdar) buradaki mevcut yaylanın en yüksek yeri olup, yaklaşık 880 m yüksekliğindedir. Kuzeydoğudaki bu yüksek yayla, güneyde Libya Çölüne doğru alçalmaya başlar.

Sidra Körfezinin batısında yer alan ve ortalama 650 m yüksekliğinde olan Trablus bölgesi, irili ufaklı vahalara sahip olup, verimli topraklarla kaplıdır. Bu bölgenin en yüksek yeri olan Nefusa Dağı, bölgeyi kuzey rüzgarlarına karşı örter.

Libya topraklarının büyük bir bölümünü meydana getiren ve Kuzey Afrika’yı hemen hemen kaplamış olan Büyük Sahra Çölü ıssızdır. Sahra Çölünde iklim de çok farklılık gösterir. Bazı yerlerine on yıl boyunca hiç yağmur yağmaz.

İklim

Libya iklimi yükseklik ve denize yakınlık bakımından çeşitlilik arz eder. Fakat genel olarak ülke, çöl ikliminin tesiri altındadır. Yazları oldukça sıcak ve kurak, kışları çoğunlukla ılık ve az yağışlı geçer. Bu yağışlar, birkaç haftayı bulmaz. Bahar aylarında güneyden esen Ghibli rüzgarı, Sahranın kavurucu sıcaklığını kuzeye doğru taşır.

Kıyı bölgelerde Akdeniz iklimi ve kıyıya yakın ve paralel uzanan yaylalarda yüksek ova iklimi hüküm sürer. Libya’da genel olarak yıllık sıcaklık ortalaması kışın 15°C ve yazın 38°C civarındadır. Bugüne kadar en fazla (rekor seviyede) sıcaklık, 1922 yılında Aziziye bölgesinde 58°C olmuştur. Yıllık yağış ortalaması Trablus’ta 400 mm, Sirenaik’de 500 mm’dir.

Kuzey yükseltiler, çoğunlukla üzüm bağları ve meyve bahçeleri ile kaplı iken, güney bölgelerde koruluklar bodur çalılar ve otlara rastlanır. Daha güneyde ise bu bitki örtüsü de bulunmaz ve kavurucu sıcaklığın getirdiği yarı yarıya çatlamış çöl toprakları mevcuttur. Trablus bölgesi, tarım ürünleri bakımından en fazla verimin alındığı vahalara sahiptir. Kıyı ile Nefusa Dağı arasında yer alan Gefera Ovası umumiyetle ağaçlık bölge olup, verimli topraklara sahiptir. Çöllerin bol olduğu Fizan bölgesinde ise yer yer görülen vahalar sadece hurma ağacı yetiştirilmesine imkan verir.

Tabii Kaynaklar

Libya, yer itibariyle Akdeniz kıyısına yakın olmakla beraber, Afrika kıtasının özelliklerini üzerinde taşıyan bir ülkedir. Kıyı bölgeleri hariç, ülkenin % 95’i çöl veya kurak topraklardan meydana gelir. Büyük Sahra Çölünün ülkeye çok tesiri vardır. Çölün % 20’lik bölümü saf kumdur, diğer bölgeleri ve özellikle Libya topraklarında kalan kısımları, çıplak iri kayalıklardan meydana gelmiştir.

Trablus ve Sirenaik bölgelerinde yer yer yeşil sahalar mevcutsa da, güneyde Fizan bölgesinde vahaların bulunduğu bölgeler hariç, sadece çölün kurak ve yarı çatlak toprakları yer alır. Vahalar civarındaki ağaçlıklar dışında ülkenin önemli bir orman zenginliği yoktur.

Kıyı bölgeler nispeten sulak olup, Akdeniz ikliminin tesirinde kalan muhitlerde zeytinliklere ve ardıç, zakkum gibi nadiren yetişen ağaç topluluklarına rastlanır. Maden bakımından fazla zengin olmayan Libya’nın en önemli gelir kaynağı, petroldür. Mevcut petrol yatakları ülke ihtiyacını karşıladığı gibi önemli ihraç kaynağı durumundadır.

Siyasi Görünüm

1551- 1911 yılları arasında Osmanlı İmparatorluğu’nun bir parçası olan, 1911’de İtalya tarafından işgal edilen, 1934’te İtalyan sömürgesi haline getirilen, 1942’de İngiliz-Fransız Kondominyumu yapılan ve 1951 yılında bağımsızlığını kazanan Libya, 1969 yılına kadar Krallıkla yönetilmiş, 1 Eylül 1969 tarihinde de Muammer Kaddafi’nin askeri darbesine sahne olmuştur. Kaddafi’nin yönetimi ele geçirmesinden sonra bir süre “Libya Arap Cumhuriyeti” adını alan Libya’nın resmi adı 1977’de “Libya Arap Halk Sosyalist Büyük Cemahiriyesi”ne dönüştürülmüştür. 23 Ekim 2011’de kurtuluşu ilan edilen ülkenin tümünde devletin resmi adı “Libya Devleti” olarak değiştirilmiştir. 

17 Şubat 2011 devriminin ardından 7 Temmuz 2012’de Genel Ulusal Kongre (GUK) seçimlerinin yapılmasıyla Libya’da demokratik yönetime geçişin ilk aşaması geride bırakılmıştır. GUK ve yeni kurulan Geçiş Hükümeti tarafından yönetilen ülkenin resmî adı “Libya Devleti” olarak belirlenmiştir. Hazırlık süreci devam etmekte olan yeni Anayasanın kabul edilmesiyle Libya’nın siyasî yapısı nihaî halini alacaktır. 

Libya Devletinin yasama organı olan Genel Ulusal Kongre’nin (GUK) Başkanı aynı zamanda Devlet Başkanlığı görevini de deruhte etmektedir. GUK Başkanı parlamenterlerin oylarıyla seçilmektedir. Nuri Ebu Sehmeyn, 25 Haziran 2013 tarihinden bu yana GUK Başkanlığını yürütmektedir. 

Genel Ulusal Kongre (GUK) 7 Temmuz 2012 tarihinde gerçekleştirilen seçimle teşkil edilmiştir. GUK`un 200 üyesinin 80`i siyasî partiler listesinden, 120`si ise bağımsız adaylardan seçilmiştir. Başbakan Ali Zidan yönetimindeki Geçici Hükümet de 14 Kasım 2012’den beri görev yapmaktadır. Yeni Libya Anayasasını hazırlayacak Komitenin seçimleri ülke genelinde 20 Şubat 2014’te gerçekleştirilmiştir. Anayasanın GUK tarafından kabulünün ardından gerçekleştirilecek Parlamento ve Devlet Başkanlığı seçimleriyle Libya’daki geçiş süreci tamamlanacaktır. Libya, güvenliğin sağlanması, ülkenin geleceğine ilişkin siyasi mutabakat oluşturulması, devlet yapısının yeniden inşası gibi büyük sınamalarla karşı karşıyadır.

Ekonomi

Afrika ülkeleri arasında 43,7 milyar varillik petrol rezerviyle birinci, 54,4 trilyon kübik feet doğalgaz rezerviyle 4’üncü sırada yer alan Libya ekonomisi büyük ölçüde hidrokarbon sektörüne dayanmaktadır. Hidrokarbon ürünlerinden elde edilen gelir yaklaşık olarak GSYİH’nin % 69’unu, tüm kamu gelirlerinin % 90’ını ve ihracat gelirlerinin % 98’ini oluşturmaktadır. Bütçe gelirleri petrol ihracatına dayanan Libya’da uluslararası piyasalarda petrol fiyatlarındaki istikrara paralel olarak 2010 yılı kamu bütçesi 28 milyar ABD Doları fazla vermiştir.

2011 yılı Şubat ayı öncesindeki Kaddafi döneminde ekonomik çeşitliliğin yaratılamaması, işsizlik oranının da yüksek düzeylerde seyretmeye devam etmesine yol açmıştır.
 
Hidrokarbon sektörünün gelirlerin çok büyük bir kısmını oluşturmasına karşın ülkede, gizli işsizlik de dikkate alındığında işsizlik oranının % 30 civarında olduğu hesaplanmaktadır.

2009 yılında 32,5 milyar ABD Dolar olarak gerçekleşen Libya’nın ihracatı, dünya petrol fiyatlarının yükselişe geçmesiyle birlikte 2010 yılında tahmini olarak 47,8 milyar ABD doları seviyesinde gerçekleşmiştir. 2009 yılında 22,7 milyar ABD doları değerinde ithalat yapan Libya’nın, 2010 yılı ithalatının 25,3 milyar ABD doları olarak gerçekleştiği tahmin edilmektedir.

12 OPEC üyesi arasında petrol üretim kapasitesi bakımından 7. sırada yer alan ve 2010 yılında günlük petrol üretimi ortalama 1,86 milyon varil civarında gerçekleşen Libya’da, 2011 Şubat ayından itibaren yaşanan halk hareketi sırasında petrol tesislerinin de zarar görmesi neticesinde, petrol ve doğalgaz üretimi durma noktasına gelmiştir. Libyalı yetkililerce, geçtiğimiz günlerde yeniden başlatıldığı açıklanan petrol üretiminin önümüzdeki 1,5 yıllık süreçte devrim öncesi üretim kapasitesine ulaşacağı öngörüleri yapılmaktadır.

Yeni dönemde Libyalı karar vericilerin gündeminde, yeni iş imkânları ve istihdam alanları yaratma meselesi önemli bir yer tutacaktır. Bunun yanı sıra çatışmaların sebep olduğu tahribatın giderilmesi ve kalkınma için yeni projelerle inşaat sektörünün canlanması beklenebilir. Ülke kaynaklarının halka adil dağılımının sağlanması halinde artacak iç talebin ithalatla karşılanacağı dikkate alındığında ticaretin hareketleneceği tahmin edilebilir.

UGK yönetimi, eski rejim döneminde yapılmış anlaşmalara sadık kalınacağını ancak, yolsuzluklarla elde edilmiş ihalelerin incelemeye tabi tutulmasının doğal olduğunu ve yeni dönemde iş ilişkilerinin şeffaf olmasını sağlayacaklarını ifade etmektedir.

Libya’nın İhracat Yaptığı Başlıca Ülkeler (2009)

1. İtalya: % 37.65; 2. Almanya: % 10.11; 3. Fransa: % 8.44; 4. İspanya % 7.94; 5. İsviçre % 5.93; 6. ABD % 5.27

Başlıca İhraç Malları : Ham petrol, petrol ürünleri, doğalgaz.

Libya’nın İthalat Yaptığı Başlıca Ülkeler (2009)

1. İtalya: % 18.9; 2. Çin : % 10.54; 3. Türkiye: % 9.92; 4. Almanya: % 9.78; 5. Fransa % 5.63; 6. Tunus % 5.25; 6. Güney Kore % 4.02

Başlıca İthal Malları : Makine, ulaşım araçları ve yedek parçaları, gıda sanayi ürünleri,
inşaat malzemeleri, mamül mallar, kimya sanayi ürünleri

Libya Ülke Rehberi ile Alakalı Yazılar

Osetya Ülke Rehberi
Osetya Ülke Rehberi
Kafkas sıradağlarının kuzey ve güney yamaçlarına yayılmış dağlık bir bölge olan Osetya, kuzeyde Stavropol Kray (Rusya Federasyon), doğuda Çeçen ve İnguş Cumhuriyetleri, batıda Kabartay-Balkar Cunhuriyeti ve güneyde de Gürcistan`la komşudur. Tarihsel ve kültürel olarak hemen hemen bütünlük arz eden tek bir ülke olan Osetya, Büyük Kafkaslar`ın ikiye böldüğü iki parçadan oluşur: Kuzey Osetya ve Güney Osetya.
Türkmenistan Ülke Rehberi
Türkmenistan Ülke Rehberi
Orta Asya ülkelerinden olan Türkmenistan güneyden İran, batıdan Hazar denizi, kuzeyden Kazakistan, kuzeydoğudan Özbekistan, güneydoğudan Afganistan`la çevrilidir. Türkmenistan kurak bir iklime sahiptir. Yazları sıcaklık 50 dereceye kadar çıkarken, kışları ise -25 dereceye kadar düşmektedir. 1991 yılında Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından bağımsızlıklarını ilan eden Türkmenler, günümüzdeki 7 Türk Devleti’nden biridir ve TÜRKSOY’un üyesidir.

Haritada Libya

arabul.com
Yurtiçi Uçak Bileti Yurtdışı Uçak Bileti Charter Uçak Bileti
Anasayfa
Hakkımızda
Bilgi Bankası
İletişim Bilgileri
Turizm ve Ulaşım
Bu site bir İkia Turizm Ltd. Şti. kuruluşudur. İçerik veya görseller izin alınmadan kullanılmaz. © Copyright 2008 - 2014.
Yetkili acente İKİA Turizm 'dir. Sistem alt yapısı İpek TR / BiletAll tarafından kurulmuştur. Havayolları bilgi ve rezervasyon kaynağı İpek TR / BiletAll' dır. Kullanım Koşulları - Gizlilik Politikamız - İptal İade Şartları