Ulkeler

Kırgızistan Ülke Rehberi

Anasayfa | Hakkımızda | Nasıl Online Bilet Alırım? | Bilgi Bankası | Bize Ulaşın
Yurtiçi Uçak Bileti Yurtdışı Uçak Bileti Charter Uçak Bileti
Türk Hava Yollari Anadolujet Atlasjet Sunexpress Borajet Onurair Pegasus
Yurtiçi
Yurtdışı
Charter
 
Bishkek, Kırgızistan
Fikir Paylaş

Bilgi Bankası

Şehir Rehberi   Ülke Rehberi   Havayolu Firmaları   Kampanyalar   Tavsiyeler   Faydalı Bilgiler   Haberler

Ülke Ara

Kırgızistan Ülke Rehberi
Kırgızistan Ülke Rehberi
 
Kırgızistan Ülke Rehberi
 
Kırgızistan Ülke Rehberi
 
Kırgızistan Ülke Rehberi

Kırgızistan, Orta Asya`da bir ülkedir. Kırgızistan, (Azerbaycan ,Kazakistan, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, Özbekistan, Türkiye, ve Türkmenistan ile birlikte) günümüzdeki yedi bağımsız Türk devletlerinden biri olup Türk Konseyi ve TÜRKSOY`un üyesidir. Denize kıyısı olmayan ülkenin komşuları kuzeyde Kazakistan; batıda Özbekistan, güneybatıda Tacikistan ve güneydoğuda Çin Halk Cumhuriyeti`dir.

Etimoloji

Kırgızistan, "Kırgız ülkesi" anlamına gelir. Kırgız isminin kökeni hakkında ise birkaç teori mevcuttur. Bunlardan birincisi -iz eki (iki - iz=ikiz vb.) almış "kırk"tır. Yani Kırk-ız, "Kırklar"dır. Bir başka teoriye göre de "Kırgız" ismi, "kırk uz" yani "kırk boy" anlamına gelmektedir ve Kırgız bayrağındaki kırk kollu güneş de bu kırk boyu temsil etmektedir. Konu ile ilgili diğer bir teori de Prof. Dr. Nadir Devlet`in Çağdaş Türkiler kitabında geçmektedir. O da Kırgız adı Türkçede kır - gez`mekten geldiğini söylemiştir.

Tarih

Kırgızlar, Göktürk devrinde Kögmen (Sayan) Dağları`nın kuzeyinde yaşamışlardır. 840 yılında Uygur Devleti`ni yıkarak bu topraklarda kendi devletlerini kurmuşlardır. Daha sonra bugün yaşadıkları topraklara gelen Kırgızlar, Karahanlılar zamanında Müslüman olmuşlardır.

Ruslara Orta Asyalı halklardan ilk olarak girerler. Toplumlar arası kavgalar çıkmaya başlayınca Bagış uruusu (toplumu),1881 yılında Rusya İmparatorluğu`nun egemenliği altına girmeye karar verir.

Sovyet Dönemi

Başlangıçta 1919`da Sovyet gücü bölgede kabul görmüştür ve Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti içinde Kara-Kırgız Özerk Bölgesi oluştu. Kara-Kırgız terimi 1920`lerin ortasında Ruslar onları aynı zamanda Kırgız olarak bakılan Kazaklardan ayırıncaya kadar kullanılmıştır. 5 Aralık 1936`da Kırgız Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti, tam bir Sovyetler Birliği cumhuriyeti olarak kabul görmüştür.

1920`ler boyunca Kırgızistan, kültür, eğitim ve sosyal yaşam açısından epeyce geliştirildi. Okur yazarlık büyük ölçüde gelişti ve standart bir edebi dil ortaya çıkarıldı. Ekonomik ve sosyal gelişme de dikkate değerdi. Kırgız milli kültürünün çok sayıda yönleri Stalin`in milliyetçi eyleminin baskısına rağmen muhafaza edilmişti ve bu nedenle, tüm Birlik otoriteleri ile olan gerginlikler sürmekteydi.

Sovyet açıklık ve dürüstlük politikasının ilk yılları, Kırgızistan`da politik iklim üzerinde küçük bir etki yapmıştır. Bununla birlikte Cumhuriyet`in basın mensuplarına daha fazla liberal bakış edinmeleri ve Yazarlar Birliği`nce yeni bir yayın olan Literaturniy Kirghizstan`ı kurmaları için izin verilmişti. Gayri resmi politik gruplar yasaklanmıştı fakat 1989`da derin iskân krizi ile uğraşmak için ortaya çıkan birkaç grubun faaliyetlerine izin verilmişti.

1990 yılının Haziran ayında Özbekler ve Kırgızlar arasındaki etnik gerginlikler Özbeklerin olduğu Oş İli`ni kaplamıştı. Şiddetli karşılaşmalar birbirini izledi ve bir emniyet ve sokağa çıkma yasağı durumu hasıl oldu. 1990 yılının Ağustos ayına kadar düzen eski haline getirilemedi.

1990`ların başları Kırgızistan`a yeni değişimler getirdi. Kırgızistan Demokratik Hareketi, Parlamento`nun desteğiyle önemli bir politik güç haline geldi. Kırgız Bilim Akademisi`nin liberal başkanı Askar Akayev 1990 yılının Ekim ayında başkan seçildi. Takip eden Ocak ayında Akayev, yeni hükümet yapılarını öne sürdü ve çoğunlukla daha genç ve reforma yönelik politikacılardan oluşan yeni bir hükümet tayin etti.

1990 yılının Aralık ayında Yüksek Sovyet, cumhuriyetin adını Kırgızistan Cumhuriyeti olarak değiştirmek üzere oy verdi. 1991 yılının Şubat ayında başkent Frunze`nin adı devrim öncesi adı olan Bişkek olarak değiştirildi. Bağımsızlığa giden bu estetik hareketlere rağmen, ekonomik gerçeklikler Eski Sovyetler Birliği`nden ayrılmaya karşı durur gibi gözükmekteydi. 1991 yılının Mart ayındaki Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği`nin yaptığı bir referandumda seçmenlerin %88,7`si Eski Sovyetler Birliği`nin yenilenmiş federasyon olarak tutulması teklifini uygun buldular.

19 Ağustos 1991`de Olağanüstü Hal Komitesi, Kırgızistan`da Akayev`i indirme girişiminin görüldüğü Moskova`da güç elde etti. Ertesi hafta darbenin sönmesinden sonra Akayev ve İkinci Başkan German Kuznetsov Sovyetler Birliği Komünist Partisi`nden istifalarını açıkladılar ve tüm daire ve sekretarya istifa etti. Bunu 31 Ağustos 1991`de Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği`nden bağımsızlığı sağlayan Yüksek Sovyet oylaması takip etti.

Bağımsızlık

1991 yılının Ekim ayında Akayev rakipsiz ilerledi ve oyların %95`ini alarak doğrudan yeni bağımsız cumhuriyetin başkanı seçildi. O ay diğer yedi cumhuriyetin delegeleriyle birlikte Yeni Ekonomik Toplum Paktı`nı imzaladı. Sonunda 21 Aralık 1991`de diğer dört Orta Asya cumhuriyeti ile birlikte Bağımsız Devletler Topluluğu`na resmen katıldı.1992`de Kırgızistan, Birleşmiş Milletler ve Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı`na katıldı.

2005 yılının Mart ayındaki parlamenter seçimlerden sonraki Lale Devri, Başkan Akayev`i 4 Nisan 2005`te istifaya zorladı. Muhalefet liderleri koalisyon kurdular ve yeni hükümet Başkan Kurmanbek Bakiyev ve Başbakan Feliks Kulov altında şekillendi.

Politik istikrarı sağlamak mümkündür, 2005 yılının Mart ayında seçilen parlamentonun 75 üyesinden üçü suikast sonucu öldürüldü 10 Mayıs 2006`da ölenlerin birisinin kardeşi de suikaste kurban gitti.

6 Nisan 2010 tarihinde Talas`ta başlayan halk isyanı, ertesi gün başkent Bişkek`e sıçradı. Olayların yükselmesi üzerine hükümet istifa etmek zorunda kaldı. Kurulan geçici hükümetin başına ise eski Dışişleri Bakanı ve Sosyal Demokrat Partisi Milletvekili Roza Otunbayeva getirildi.

Fiziki Yapı

Ülke topraklarının büyük kısmı dağlarla kaplıdır. 3000 metreye kadar olan dağlar toprakların yarısından fazlasını kaplar. Tanrı Dağlarının bir parçası olan Kokpaalatau Sıradağları, Çin ile tabii sınırı meydana getirir. Yüksek dağların dorukları dört mevsim karla kaplıdır. Çok sayıda kısa nehir, dağlardan kaynaklanarak aşağılara doğru akar. Başlıca akarsuları Narin, Tar, Kubaş, Kızıl Su’dur. Dünyanın ikinci büyük krater gölü olan Issık Gölü Kırgızistan topraklarında yer alır. Deniz seviyesinden 1609 m yükseklikte olan Issık gölü 6202 km2lik bir alana sahiptir. En derin yeri 702 metredir.

İklim

Kırgızistan’ın denizlerden uzak ve yüksek bir araziye sahip olması iklimi büyük ölçüde etkiler. Dağların etekleri sıcak çöl rüzgarları tesirindedir. Yüksek bölgelerde soğuk bir iklim hakimdir. Arada kalan bölgede bol yağışlı bir iklim görülür. Batı ve kuzeydeki sıradağlar yılda ortalama 600-900 mm, güney etekleri 200-335 mm, yüksek vadiler ise 100-150 mm civarında yağış alır. Yaz ile kış, gündüz ile gece arasında ısı farkı çok fazladır.

Tabii Kaynaklar

Kırgızistan maden yönünden zengin yataklara sahiptir. Tanrı Dağlarında demir, cıva, sürme, altın; Fergana Vadisinde petrol ve gaz yatakları bulunur. Ayrıca kömür, tuz, kaolin, cam tozu yatakları vardır. Kömür yatakları 31 milyon ton rezerv ile Orta Asya’da birincidir.

Bitki örtüsü ve hayvanlar: Dağların kuzeye bakan yamaçları ve alçak vadiler ormanlarla kaplıdır. Bu ormanlar ülke topraklarının ancak % 6’sını kaplar. Ormanlarda yabandomuzu, kurt, vaşak, dağkeçisi, as, geyik, leopar gibi av hayvanları yaşar.

Demografi

2005 Dünya Almanağı verilerine göre Kırgızistan nüfusu 5,210,450`dur. Bu nüfusun %34.4`ü 0-15 yaş, %6.2`si ise 65 yaş ve üzeridir. Kırgızistan`da halkın %63.9`u şehirlerde geri kalanı ise kırsal kesimde yaşar. Ülkede kilometrekare başına 29 insan düşer.

Kırgızistan’ın 2009 yılındaki nüfusu 5.482.000 olarak tahmin edilmiştir.

Kırgızistan`da yerli halk olarak belli olan Kırgızlardır (%64.9).Diğer etnik gruplar içinde en büyük Özbekler (13.8%) ve Ruslar (%12.5) oluşturur. Küçük gruplar ise Tatarlar (%1.9), Uygurlar (%1.1), Kazaklar (%0.7) ve Ukraynalılardir (%0.5).

Din

Kırgızistan halkı Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği dönemleri diğer birlik üyeleri gibi Devlet Ateizmi içinde yaşamıştır. Bugün Kırgızistan`ın resmi dini İslam`dır. Müslüman oranı %76`dir. Ülkede %18 Hristiyan, %2 Budist, %4 Ateist bulunur. 

Diller

Kırgızca Eylül 1991`den beri ülkenin resmî dilidir. Bunun yanında Rusça da bu ülkede resmî konuma sahiptir.

Kırgızca Türk lehçelerinin Kıpçak Grubu`na mensup bir lehçe olarak kabul edilir. Ayrıca, onu Güney Sibirya bölgesi içinde bir Türk şivesi olarak kabul eden fikirler de vardır.
20. yüzyıla kadar Arap alfabesi kullanılarak yazılan Kırgızca 1928`de Latin alfabesini, 1948`de ise Kiril alfabesini kullanmaya başlamıştır.

Eğitim

Kırgızlar önceleri göçebe olduğundan eğitime dikkat edilmemiştir. Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği zamanında eğitim alanında büyük gelişmeler yaşanmıştır.1934 yılında 7 yıllık okul okuma zorunluluğu getirilmiştir. 1950 yılından itibaren bu zorunluluğuna uyulması ile birlikte eğitim gelişmeye başlamıştır. Kırgızistan İlimler Akademisi 1965 yılında kurulmuştur. Bugün 17 araştırma enstitüsü mevcuttur.

Üniversiteler

Kırgızistan`da 60 civarinda üniversite bulunmaktadır. Belli üniversite şunlardır:

• Uluslararası Atatürk-Alatoo Üniversitesi

• Orta Asya Amerikan Üniversitesi

• Kırgız-Rus Slav Üniversitesi

• Ulusal Kırgız Üniversitesi

• Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi

• Bişkek Beşeri Bilimler Üniversitesi

• Uluslararası Kırgızistan Üniversitesi

• Oş Devlet Üniversitesi

• Kırgız Özbek Üniversitesi

• Oş Teknoloji Üniversitesi

• Kasım Tınıstanov Üniversitesi

• Celal-Abad İktisat ve Girişimcilik Üniversitesi, Türk Dünyası İşletme Fakültesi

Edebiyat

Kırgız halk edebiyatında Manas Destanı önemli bir yer tutar. Kırgız edebiyatının kurucusu olarak Toktoul Satılgan kabul edilir. Kırgızların dünyaca meşhur edebiyatçıları Cengiz Aytmatov’dur.

Ekonomi

Kırgız Cumhuriyeti’nin ekonomisi ağırlıklı olarak tarım, sanayi ve ticarete dayanmaktadır. Tarım sektörü Gayri Safi Yurt İçi Hasıla’nın %20’sini oluşturmakta, faal işgücünün de çoğunluğu tarım sektöründe istihdam edilmektedir.

Ülkedeki sanayi sektörünün önemli bir bölümünü de tarım ve hayvancılık ürünlerinin işlenmesine dayalı gıda sanayi, tekstil, deri-kürk ve benzeri ürünlerin üretimine dayalı hafif sanayi oluşturmaktadır.

Kırgızistan yaklaşık 890 dolar olan kişi başı yıllık gelir ortalaması ile fakir ülkeler grubunda yer almaktadır.

2010 Nisan ayındaki halk hareketi ve özellikle 2010 Haziran’da ülkenin güney bölgesinde yaşanan müessif olayların ardından devlet bütçesi ancak bağışçı ülkelerce sağlanan dış yardımlar ve hibeler ile denkleştirilmeye çalışılmıştır.

Özel sektörün de doğrudan etkilendiği söz konusu olaylar neticesinde Kırgız ekonomisi bir önceki yıla nazaran bir daralma yaşamış ve Gayri Safi Yurtiçi Hasıla 2010 yılı sonunda 2009 yılına göre % 1,4 azalarak 4.6 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir.
2010 yılı sonunda enflasyon oranı da bir önceki yıla kıyasla yaklaşık 12 puan artarak % 19,2 olarak belirlenmiştir.

Öte yandan, dış borç yükü Kırgız ekonomisinin başlıca sorunlarından biri olmaya devam etmektedir. 2010 itibarıyla toplam dış borç 2,644 milyar dolar olarak belirlenmiştir.
1995-2010 döneminde toplam doğrudan yabancı yatırım istatistiklerine göre Kırgızistan’a yaklaşık 3,819 milyar dolar doğrudan yabancı yatırım yapılmıştır.

Siyasi Görünüm

Kırgızistan’da 6-7 Nisan 2010 tarihlerinde Cumhurbaşkanı Bakiyev karşıtı olarak başlayan gösteriler neticesinde, ana muhalefet partisi konumundaki Sosyal Demokrat Parti Meclis Grubu Başkanı Roza Otunbayeva başkanlığında altı ay süreyle görev yapacağı açıklanan “Geçici Yönetim” kurulmuş ve devrik lider Bakiyev ülkeyi terk etmiştir. 

Geçici yönetiminin açıkladığı çalışma takvimi uyarınca, “başkanlık” sisteminin bırakılarak parlamenter demokrasiye geçilmesini de içeren Anayasa referandumu 27 Haziran 2010 tarihinde herhangi bir güvenlik sıkıntısı yaşanmadan başarıyla yapılmış, % 70 katılımın olduğu referandumda % 90’lık bir çoğunluk yeni anayasaya ve Geçici Yönetim Başkanı Roza Otunbaeva’nın “Geçiş Dönemi Cumhurbaşkanı” olmasına “evet” demiştir.
 
Geçiş dönemini müteakiben 30 Ekim 2011 tarihinde gerçekleştirilen Cumhurbaşkanlığı seçimlerini % 62,52 oy oranı ile ilk turda Başbakan Almazbek Atambayev kazanmış ve 1 Aralık 2011 tarihinde düzenlenen, Sayın Cumhurbaşkanımızın da iştirak ettiği devir-teslim töreniyle Cumhurbaşkanlığı görevini üstlenmiştir. 

Ülkede, 6 Eylül 2012’den bu yana Cantoro Satıbaldiev Başbakanlığında Sosyal Demokrat Parti, Ata Meken Partisi ve Ar Namıs Partisi’nden müteşekkil koalisyon hükümeti görev yapmaktadır.

Kırgızistan Ülke Rehberi ile Alakalı Yazılar

Bişkek Şehir Rehberi
Bişkek Şehir Rehberi
1 milyonu aşkın nüfusuyla Kırgızistan’ın en büyük ve en kozmopolit şehri olan Bişkek, kütlesel binaları, Sovyet stili imar planı, ferahlık hissini fazlasıyla yaşayacağınız oldukça geniş cadde ve sokakları, bir veya iki katlı, çatılı, geniş bahçeli evleri ve bol yeşil alanlarıyla sakin bir şehir. Akşam olunca daha da sakinleşiyor. Kocaman ağaçlarla süslü caddelerin çoğunda sulama amaçlı dar su kanalları bulunuyor.

Haritada Kırgızistan

arabul.com
Yurtiçi Uçak Bileti Yurtdışı Uçak Bileti Charter Uçak Bileti
Anasayfa
Hakkımızda
Bilgi Bankası
İletişim Bilgileri
Turizm ve Ulaşım
Bu site bir İkia Turizm Ltd. Şti. kuruluşudur. İçerik veya görseller izin alınmadan kullanılmaz. © Copyright 2008 - 2014.
Yetkili acente İKİA Turizm 'dir. Sistem alt yapısı İpek TR / BiletAll tarafından kurulmuştur. Havayolları bilgi ve rezervasyon kaynağı İpek TR / BiletAll' dır. Kullanım Koşulları - Gizlilik Politikamız - İptal İade Şartları